Zaoravanje žetvenih ostataka – važan korak za očuvanje plodnosti zemljišta

Nakon žetve na njivama ostaje značajna količina biljnih ostataka, poput slame i kukuruzovine. Njihovo pravilno unošenje u zemljište nije samo pitanje uređivanja parcele, već ima važnu ulogu u očuvanju plodnosti i kvaliteta zemljišta.

Za ovu vrstu obrade najčešće se koriste raonični plugovi, dok su druga oruđa znatno manje pogodna za potpuno zaoravanje veće količine biljne mase. Čak i kada su ostaci prethodno usitnjeni, mogu predstavljati problem tokom oranja. Zbog toga se koriste plugovi sa odgovarajućim dodacima na plužnim daskama koji olakšavaju njihovo prevrtanje i pokrivanje zemljom.

Poseban izazov predstavlja kukuruzovina, zbog velike količine biljne mase. Za njeno zaoravanje pogodniji su plugovi sa većim klirensom i većim razmakom između plužnih tela, čime se smanjuje mogućnost zapušavanja i prekida rada.

Pravi trenutak za zaoravanje zavisi pre svega od vremena žetve, odnosno berbe, ali i od naredne proizvodne operacije. Biljni ostaci mogu izvesno vreme ostati na površini, jer pod uticajem vremenskih uslova omekšavaju i kasnije se lakše unose u zemljište. Kod ranije ubranih preduseva, ostaci se najčešće unose u zemljište tokom ljuštenja, dok se posle kasnih preduseva to obavlja u okviru jesenje osnovne obrade.

Zaoravanje u proleće se, u pravilu, ne preporučuje.

Dubina oranja treba da bude prilagođena količini biljne mase. Kod slame i sličnih ostataka kvalitetno zaoravanje može se postići do oko 20 centimetara, dok kukuruzovina, zbog veće količine ostataka, zahteva dublju obradu, najčešće od 25 do 30 centimetara.

Unošenjem žetvenih ostataka u zemljište vraća se deo organske materije, koja predstavlja važan izvor energije za mikroorganizme. Na taj način podstiče se biološka aktivnost zemljišta, poboljšava njegova struktura i vodno-vazdušni režim, a dugoročno se doprinosi očuvanju plodnosti i proizvodnog potencijala zemljišta.

Zato pravilno postupanje sa žetvenim ostacima nije samo završetak jedne proizvodne sezone, već jedna od mera kojima se zemljište priprema za narednu proizvodnju i čuva njegov kvalitet na duži rok.

M.S.