KUDA IDE POLJOPRIVREDA U SRBIJI I MOGU LI TO PREŽIVETI SRPSKA SELA?

Period između dva popisa(2012. i 2022. godine) u poljoprivredi jasno pokazuje na kom kursu se nalazi poljoprivredna proizvodnja i gde taj kurs vodi sela u Srbiji. Po popisu iz 2022.god. u Srbiji postoji 508.365 poljoprivrednih domaćinstava, u kojima se poljoprivredom bavi 1.150.653 ljudi. Ovi podatci kažu nam da se broj poljoprivrednih domaćinstava smanjio za 12% u odnosu na 2012. godinu, dok je broj ljudi koji se bave poljoprivredom za 14% u odnosu na 2012. godinu.

Kako u Srbiji živi oko 5.1 milion punoletnih građana, po ovom popisu 22.3% se bavi poljoprivredom. U selima živi ukupno 1.661.750 stanovnika, što predstavlja 24,9 % ukupnog broja stanovnika Srbije. Ovaj broj ljudi živi u 4.528 sela, to je 96% svih naseljenih mesta u Srbiji. Ovi pokazatelji kažu da se broj sela smanjilo za 17% u odnosu na 2012. godinu. U 1.400 sela danas živi manje od po 100 stanovnika. Prosečna starost stanovništva u selima je 63 godine. Čak u 453 sela nema ni jednog maloletnog stanovnika. Prosečna starost poljoprivredne mehanizacije (420.000 traktora i 25.000 kombajna) iznosi preko 30 godina.

Preko 600 sela danas nema nijednu kravu, svinju, ovcu ili kozu. 4.000 sela nema asfaltirane puteve za osnovne potrebe ljudi koji tu žive, 2.500 sela nema vrtić, šalter pošte, ambulantu. U promilima se može izraziti broj sela u kojima danas postoje fabrike ili veći industrijski pogoni. Srbija danas ima 13 miliona individualnih parcela, ukupne površine 4,1 milion hektara obradivog zemljišta.

Svake godine za potrebe „urbane infrastrukture“ ode oko 25.000 hektara (procenjena vredno 25 miliona evra). Oko 124.000 hektara ostaje ne obrađeno(procenjena vrednost 125 miliona evra). Po ova dva osnova svake godine gubimo 150 miliona evra.
U ovom periodu država je donosila brojna dokumentima iz oblasti poljoprivrede ( „Strategija poljoprivrednog i ruralnog razvoja”, „Nacionalni program za poljoprivredu“, „Nacionalni program ruralnog razvoja“) kako bi stvorila sliku da brine o selu. Efekat ovih dokumenata najbolje se može videti iz činjenica, da su navedena dokumenta predvidela godišnju stopu rasta poljoprivrede od 6,1%, umesto planiranog stepena rasta poljoprivrede ostvaren je prosečni godišnji rast od 0,7%! Pitanja odgovornosti nikada nisu dobila odgovor.

Srbija je poljoprivredna zemlja po parametrima koji to definišu. Udeo poljoprivrede u BDP zemlje iznosi više od 5%. Broj zaposlenih u poljoprivredi iznosi više od 8-10%. Broj stanovnika koji žive na selu iznosi više od 15%. Poljoprivredni proizvodi zauzimaju lidersku poziciju u izvoznoj strukturi.

Ukoliko ne dođe do promena i sistemskog pristupa oporavku i razvoju poljoprivrede do 2050. godine u Srbiji nestaće još oko 3000 sela, što bi značilo i kraj postojanja poljoprivrene proizvodnje na ovim prostorima.